TÜRK TİCARET KANUNU
BAŞLIK:
III. Teknolojik Gelişmeler
İnternetin günlük hayata sıradışı bir hızla girip her alanda kullanılır hâle
gelmesi hukuku da etkilemiştir. Sözleşmelerin kurulmalarından başlayarak,
belgelerin elektronik ortamda oluşturulmasına ve saklanmasına başlanması;
şeffaflığın bu yoldan en üst düzeyde sağlanabilmesi; şirketlerde organların
toplantılarına ilişkin çağrılarının e-posta ile yapılması, toplantıya
katılmanın, öneri sunmanın, oy kullanmanın aynı yolla gerçekleştirilmesi
kanunkoyucuları kanunlarda değişiklik yapmaya yöneltmiştir. Almanya, Fransa ve
İskandinav ülkeleri başta olmak üzere birçok ülke, 2000'den beri e-postayı,
e-ticareti ve yönlendirilmiş e-mesajı (TK m. 1502) ticaretin bir parçası haline
getirmişlerdir. Tasarı'nın bu gelişmeyi yansıtması gereklidir.
D) Elektronik işlemler ve bilgi toplumu hizmetleri
I - Web sitesi |
MADDE 1502. – (1) Her sermaye şirketi bir
Web sitesi oluşturmaya ve sitenin belirli bir bölümünü, şirketin kanunen
yapması gereken ilânlarına, paysahipleri ve ortakları açısından önem taşıyan
açıklamalarına, yönetim kurulu ve genel kurul toplantılarının hazırlıkları ve
yapılması ile ilgili, ortaklara sunulması gereken belgelerin açıklanmasına, bu
kurullara ilişkin davetlerin yapılmasına, oy verme, şeffaflık ve kamuyu
aydınlatma yönünden zorunlu ve bilgi toplumu bağlamında yararlı görülen hizmet
ve bilgilerin sunulmasına, bilgi almaya yönelik sorulara, verilen bilgiye ve
benzeri diğer işlemler ile bu kanunda ve diğer kanunlarda paysahiplerinin veya
ortakların aydınlatılmasının öngörüldüğü konulara tahsis etmek zorundadır.
Ayrıca, finansal tabloları, bunların dipnotları, yıllık rapor, yönetim
kurulunun kurumsal yönetim ilkelerine ne oranda uyulduğuna ilişkin yıllık
değerleme açıklaması, denetçinin, özel denetçinin, işlem denetçilerinin
raporları ve yetkili kurul ve bakanlıkların istedikleri pay sahiplerinin ve
sermaye piyasasını ilgilendiren konulara ilişkin olarak şirketin cevap ve
bildirimleri ve diğer ilgili hususlar şirketin web sitesinde yayınlanır. Bu
hükümdeki yükümlülüğe uymama, kanuna aykırılığın ve yönetim kurulunun görevini
yerine getirmemesinin bütün sonuçlarını doğurur. Ceza hükümleri saklıdır.
Finansal tabloları ile her türlü rapor üç yıl sitede kalır.
(2) Web sitesinin bilgi toplumu hizmetlerine ayrılmış kısmının ticaret siciline
kaydı da dahil olmak üzere, bu maddenin amaçlarına tahsis edilmiş bulunan bu
kısmının herkese açık nitelik taşıdığı, burada yer alan mesajlar ile bilgilerin
ilgililere yönlendirilmiş açıklamalar ve hukukî iradeler olduğu, sitenin bu
kısmına ulaşılmasının usul ve esasları ile ilgili diğer hususlar Sanayi ve
Ticaret Bakanlığı tarafından bir yönetmelikle düzenlenir.
(3) Web sitesinin bu maddenin amaçlarına tahsis edilmiş kısmında yayımlanan
bilgilerin başına parantez içinde “yönlendirilmiş mesaj” ibaresi konulur. Bu
ibareli mesaj ancak Kanuna ve yukarıda anılan yönetmeliğe uyulmak suretiyle
değiştirilebilir. Tahsis edilen kısımda yer alan bir mesajın yönlendirildiği
karinedir.
(4) Yönlendirilmiş mesajların basılı şekilleri 82 nci madde uyarınca ayrıca
saklanır. Web sitesinde yer alacak bilgiler metin haline getirilip şirket
yönetimince tarih ve saati gösterilerek noterlikçe onaylı bir deftere sıra
numarasına göre yazılır veya yapıştırılır. Daha sonra sitede yayınlanan bilgilerde
bir değişiklik yapılırsa, değişikliğe ilişkin olarak yukarıdaki işlem
tekrarlanır.
II - Beyanlar, belgeler ve senetler
MADDE 1503. – (1) Tarafların açıkça anlaşmaları ve 18 inci maddenin üçüncü
fıkrası saklı kalmak şartıyla, ihbarlar, ihtarlar, itirazlar ve benzeri
beyanlar; fatura, teyid mektubu, iştirak taahhütnamesi, toplantı çağrıları ve
bu hüküm uyarınca yapılan elektronik gönderme ve elektronik saklama sözleşmesi,
elektronik ortamda düzenlenebilir, yollanabilir, itiraza uğrayabilir ve kabul
edilmişse hüküm ifade eder.
III - Güvenli elektronik imza
MADDE 1504 – (1) Poliçe, bono, çek makbuz senedi, varant ve kambiyo senetlerine
benzeyen senetler güvenli elektronik imza ile düzenlenemez. Bu senetlere
ilişkin arz, kabul, aval gibi senet üzerinde gerçekleştirilen işlemler güvenli
elektronik imza ile yapılamaz.
(2) Konişmentonun, taşıma senedinin ve sigorta poliçesinin imzası elle,
faksimile baskı, zımba, ıstampa, sembol şeklinde mekanik veya elektronik
herhangi bir araç ile de atılabilir. Düzenlenledikleri ülke kanunlarının izin
verdiği ölçüde bu senetlerde yer alacak kayıtlar el yazısı, telgraf, teleks,
faks ve elektronik diğer araçlarla yazılabilir, oluşturulabilir,
gönderilebilir.
(3) Güvenli elektronik imzanın yabancı ülkelerde yaygınlık kazanıp
kullanıldığının Adalet Bakanlığı tarafından belirlenmesi halinde poliçe, bono,
çek, makbuz senedi varant ve kambiyo senetlerine benzeyen diğer senetlere
ilişkin yasak Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca kaldırılıp
aynı bakanlığın önerisine göre bir tüzükle düzenlenebilir.
IV - Elektronik ortamda yönetim kurulu ve genel kurul
1. Genel olarak
MADDE 1505. – (1) a) Sermaye şirketlerinde müdürler kurulu ve yönetim kurulu
üyelerinin, öngörülen belirli durumlarda, kurul toplantılarına görüntü ve ses
aktarılması yoluyla katılabilmeleri ve oy vermeleri esas sözleşme veya şirket
sözleşmesiyle düzenlenebilir.
b) Kollektif, komandit, limited ve sermayesi paylara bölünmüş şirketlerde,
şirket sözleşmesinde ve esas sözleşmede öngörülerek elektronik ortamda ortaklar
kuruluna ve genel kurula katılma, öneride bulunma ve oy verme fiziki katılımın
öneride bulunmanın ve oy vermenin bütün sonuçlarını doğurur.
c) Yukarıda öngörülen hallerde, elektronik ortamda oy kullanabilmek için,
şirketin bu amaca özgülenmiş bir Web sitesine sahip bulunulması, ortağın bu
yolda talepte bulunması elektronik ortam araçlarının etkin katılmaya
elverişliliğinin bir teknik raporla kanıtlanıp bu raporun tescil ve ilân
edilmiş olması, oy kullananların kimliklerinin saklanması gerekir.
d) Yukarıda anılan şirketlerde esas sözleşme veya şirket sözleşmesi gereği
şirket yönetimi, bu yolla oy kullanmanın bütün şartlarını gerçekleştiriri ve
ortağa gerekli bütün araçları sağlar.
e) Yukarıdaki hükümler çerçevesinde oyun gerçek sahibi tarafından
kullanılmasına ve uygulamaya ilişkin kurallar Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca
hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.
(2) a) Anonim şirketlerde genel kurullara elektronik ortamda katılma, öneride
bulunma, görüş açıklama ve oy verme, fizikî katılmanın ve oy vermenin bütün
hukukî sonuçlarını doğurur. Bu hükmün uygulanması esasları bir Bakanlar Kurulu
Tüzüğü ile düzenlenir. Tüzükte, genel kurula elektronik ortamda katılmaya ve oy
vermeye ilişkin esas sözleşme hükmünün örneği yer alır. Anonim şirketler
Tüzükten aynen aktarılacak olan bu hükümde değişiklik yapamazlar. Tüzük ayrıca
oyun gerçek sahibi veya temsilcisi tarafından kullanılmasını sağlayan kurallar
ile 407 nci maddenin üçüncü fıkrasında öngörülen komiserlerin bu hususa ilişkin
yetkilerini içerir.
b) Bu Tüzüğün yürürlüğe girmesi ile birlikte genel kurullara elektronik ortamda
katılma ve oy kullanma sisteminin uygulanması pay senetleri borsaya kota
edilmiş şirketlerde zorunlu hale gelir.
(3) Birinci fıkranın (e) bendindeki yönetmelik ile pay sahibinin temsilcisine
Web sitesi aracılığıyla talimat vermesi esas ve usulleri düzenlenebilir.
2. Uygulama kuralları
MADDE 1506. – (1) Elektronik ortamı kullanmak isteyen ortaklar, pay sahipleri
ve yönetim kurulu üyeleri e-posta adreslerini şirkete bildirirler.
Uygulamaya geçilmezse yaptırımlar;
Madde 562- |
l) 1502 nci maddede öngörülen Web sitesini bu Kanunun yürürlüğe girmesinden
itibaren üç ay içinde oluşturmayan veya Web sitesi mevcut ise aynı süre içinde
gerekli tahsisi yapmayan anonim şirket yönetim kurulu üyeleri, limited şirket
müdürleri ve sermayesi paylara bölünmüş anonim şirkette komandite ortaklar altı aya kadar hapis ve yüz günden üçyüz güne kadar adlî
para cezasıyla ve aynı madde uyarınca Web sitesine konulması gereken
içeriği usulüne uygun bir şekilde koymayan bu bentte sayılan failler üç aya kadar hapis ve yüz güne kadar adlî para cezasıyla
cezalandırılırlar.